Moda i uroda u podnóża piramid cz. I historii mody
Moda i uroda w starożytnym Egipcie
Wygląd w społeczeństwie starożytnego Egiptu pełnił podobną funkcję jak współcześnie. Tak samo jak w obecnych czasach bogaty i efektowny ubiór mógł świadczyć o statusie społecznym. Szczególnie charakterystycznym elementem egipskiego wizerunku, który mógł podkreślać pozycję społeczną, była peruka.
Peruki nosili zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Wykonywano je przede wszystkim z ludzkich włosów, choć wykorzystywano również włókna roślinne i inne materiały. Zamożniejsze osoby mogły pozwolić sobie na bardziej skomplikowane i bogato wykonane fryzury oraz peruki. Znaleziska archeologiczne pokazują również, że do stylizacji włosów używano między innymi grzebieni, spinek i sztucznych pasm włosów.
Włosy pełniły ważną rolę w egipskim wizerunku. Co ciekawe, zachowały się również receptury dotyczące pielęgnacji włosów oraz walki z łysieniem. Jedną z nich zapisano w papirusie Ebersa. Starożytni Egipcjanie interesowali się więc nie tylko tym, jak wyglądać, ale również tym, jak zachować włosy w dobrym stanie.
Do codziennej pielęgnacji wykorzystywano między innymi olejki. Miały one nie tylko poprawiać wygląd skóry i włosów, ale także chronić ciało przed wysuszeniem spowodowanym słońcem, wiatrem i suchym klimatem. Egipcjanie bardzo dbali również o zapach. Pachnidła i wonne olejki były ważnym elementem codziennej pielęgnacji, szczególnie wśród zamożniejszych mieszkańców kraju.
W tym kontekście warto wspomnieć o tak zwanych stożkach zapachowych, przedstawianych na egipskich malowidłach jako stożkowate bryłki umieszczane na głowie. Ich dokładna funkcja i sposób użytkowania są przedmiotem dyskusji, ale zwykle interpretuje się je jako pachnące substancje używane podczas uczt i innych okazji.
Egipska dama musiała jednak zadbać o więcej niż tylko piękne włosy i przyjemny zapach.
Piękności znad Nilu posiadały często szkatułki i pojemniki zawierające kosmetyki, pachnidła oraz biżuterię. Tak jak współczesne elegantki, Egipcjanki wykonywały makijaż. Co ciekawe, kosmetyki stosowali również mężczyźni.
Najbardziej charakterystycznym elementem egipskiego makijażu był kohl, czyli ciemny kosmetyk służący przede wszystkim do podkreślania oczu. Wykonywano go między innymi z galeny, czyli minerału zawierającego ołów. Stosowano także zielony pigment uzyskiwany z malachitu. Kosmetyki rozcierano na specjalnych paletach, a następnie nakładano za pomocą niewielkich patyczków. Zachowały się całe zestawy kosmetyczne zawierające między innymi pojemniki na kohl, aplikatory, lusterka, pęsety i przyrządy do golenia.
Makijaż oczu pełnił nie tylko funkcję estetyczną. Kohl mógł również chronić oczy przed intensywnym światłem i częściowo przed niektórymi czynnikami środowiskowymi. Nie oznacza to jednak, że starożytni Egipcjanie znali wszystkie mechanizmy działania stosowanych przez siebie substancji. Po prostu z czasem zauważono, że kosmetyk może mieć również praktyczne zastosowanie.
Kosmetyki przechowywano w niewielkich, często bardzo ozdobnych naczyniach. Same pojemniki mogły być kosztowne i stanowić świadectwo statusu właściciela. Zachowały się między innymi naczynia z kamienia, alabastru, fajansu, drewna i szkła.
Ważna była również pielęgnacja całego ciała. Skórę namaszczano wonnymi olejkami, które pomagały chronić ją przed wysuszeniem. Kobiety i mężczyźni używali również biżuterii. Ozdoby mogły być wykonane między innymi ze złota, kamieni, szkła czy kolorowych paciorków. Pełniły funkcję dekoracyjną, ale niektóre miały również znaczenie symboliczne i ochronne.
Do barwienia ciała wykorzystywano między innymi hennę. Szczególnie często barwiono nią dłonie i stopy. Henna służyła nie tylko do ozdabiania ciała, ale była również częścią szerzej rozumianej pielęgnacji i upiększania.
Współcześnie istnieje przeświadczenie, że Egipcjanki, a przede wszystkim Kleopatra, kąpały się w mleku, aby poprawić wygląd skóry. Historia ta jest bardzo popularna w kulturze masowej, jednak nie ma wystarczających dowodów, aby przedstawiać ją jako pewny fakt dotyczący Kleopatry. Lepiej więc potraktować ją jako legendę związaną z wizerunkiem egipskiej królowej niż jako potwierdzony element jej codziennej pielęgnacji.
Jeśli chodzi o sylwetkę, starożytna sztuka egipska przedstawiała ludzkie ciało według określonych zasad i kanonów. Wizerunki kobiet często pokazują smukłe sylwetki, natomiast mężczyzn przedstawiano jako sprawnych i dobrze zbudowanych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie osoby w starożytnym Egipcie wyglądały w ten sposób. Zachowane przedstawienia pokazują również osoby o bardziej zaokrąglonych kształtach.
Ubiór
Najbardziej charakterystycznym elementem kobiecego stroju była prosta, długa suknia wykonana z lnu. Egipskie ubrania szyto z tkaniny lnianej, której jakość mogła być bardzo różna, od prostych materiałów po niezwykle delikatne i cienkie tkaniny używane przez zamożne kobiety.
Na przedstawieniach zamożne Egipcjanki często noszą długie, dopasowane suknie sięgające kostek. W zależności od okresu i fasonu mogły one zakrywać piersi albo pozostawiać je częściowo odsłonięte. Nie należy jednak zakładać, że wszystkie Egipcjanki chodziły w bardzo obcisłych i przezroczystych sukniach. Sposób przedstawiania ubioru zmieniał się wraz z epoką i statusem społecznym.
Mężczyźni nosili przede wszystkim proste przepaski i spódniczki, których krój i długość również zmieniały się w zależności od okresu oraz pozycji społecznej. W chłodniejsze dni wykorzystywano dodatkowe okrycia.
Jeśli chodzi o obuwie, Egipcjanie często chodzili boso, ale znane były również sandały wykonywane między innymi z włókien roślinnych, skóry czy innych dostępnych materiałów.
Egipcjanki uwielbiały natomiast biżuterię. Popularne były naszyjniki, bransolety, pierścienie, kolczyki oraz ozdoby noszone na kostkach. Bogatsze kobiety mogły pozwolić sobie na wykonane ze złota i drogich materiałów ozdoby, które nie tylko poprawiały wygląd, ale również podkreślały ich status społeczny.
Jak widać, starożytni Egipcjanie mieli całkiem imponujący zestaw kosmetyków, pachnideł, ozdób i przyrządów do pielęgnacji. W tej kwestii różnica między egipską damą sprzed kilku tysięcy lat a współczesną elegantką jest chyba mniejsza, niż mogłoby się wydawać. Zamiast kosmetyczki pełnej współczesnych produktów miała po prostu ozdobną szkatułkę z kohl, olejkami, henną i biżuterią
Źródła internetowe:
Bibliografia:
C. Jacq, Egipcjanki, Warszawa 2008.
Komentarze
Prześlij komentarz