Historia mody cz. IV . Ubiór w Starożytnej Grecji
Moda i ubiór w starożytnej Grecji
Ubiór w starożytnej Grecji różnił się nieco w zależności od konkretnej epoki i regionu. Antyczna historia Grecji obejmuje bowiem bardzo długi okres, od kultur epoki brązu, między innymi minojskiej i mykeńskiej, poprzez tak zwane wieki ciemne, okres archaiczny, klasyczny i hellenistyczny, aż po czasy rzymskie.
Trudno jednoznacznie określić granice wszystkich tych okresów, ponieważ chronologia poszczególnych epok jest umowna. Można jednak przyjąć, że historia świata greckiego obejmuje ponad dwa tysiące lat, od początków cywilizacji minojskiej i mykeńskiej aż po późną starożytność.
Nic zatem dziwnego, że była to epoka niezwykle różnorodna pod względem kultury, literatury, filozofii i sztuki. No i oczywiście także pod względem ubioru.
Mimo tych różnic w wielu okresach podstawą greckiego stroju były prostokątne kawałki tkaniny, które odpowiednio owijano wokół ciała, zszywano lub spinano na ramionach za pomocą zapinek. Do najważniejszych elementów stroju należały między innymi peplos, chiton oraz himation.
Jednym z najczęściej używanych materiałów była wełna. Wykorzystywano również len, szczególnie do produkcji lżejszych tkanin. Len był importowany między innymi z Egiptu, który słynął z produkcji wysokiej jakości tkanin lnianych. W świecie greckim wykorzystywano także inne materiały, a wraz z rozwojem handlu docierały tam luksusowe tkaniny z odległych regionów.
Peplos
Jeśli chodzi o podstawowe rodzaje ubioru, jednym z najbardziej charakterystycznych był peplos.
Był to przede wszystkim strój kobiecy, najczęściej wykonywany z wełny. Duży prostokątny kawałek materiału składano i owijano wokół ciała. Na ramionach spinano go za pomocą zapinek, czyli fibul. Charakterystycznym elementem peplosu było również zagięcie górnej części materiału, zwane apoptygma.
Peplos mógł być przewiązany w pasie, a jego długość i sposób ułożenia zależały między innymi od mody, regionu oraz okresu.
Chiton
Drugim bardzo ważnym rodzajem stroju był chiton. W przeciwieństwie do peplosu nosili go zarówno mężczyźni, jak i kobiety.
Chiton wykonywano zazwyczaj z lżejszej tkaniny, często z lnu. Materiał mógł być zszywany po bokach, a na ramionach spinano go lub zszywano. Dzięki temu powstawała swego rodzaju tunika. Chiton przewiązywano często w pasie, tworząc charakterystyczne fałdy materiału.
Długość chitonu zależała między innymi od płci, zajęcia i regionu. Mężczyźni często nosili krótsze chitony, zwłaszcza podczas pracy, ćwiczeń fizycznych czy jazdy konnej. Kobiece chitony były zazwyczaj dłuższe.
W Sparcie szczególnie charakterystyczne były krótsze stroje męskie. Spartanie słynęli z prostoty i praktyczności ubioru, co dobrze pasowało do militarnego charakteru tamtejszego społeczeństwa.
Chiton nie zawsze był jednak strojem wierzchnim. Mógł stanowić podstawową warstwę ubioru, a na niego zakładano kolejne okrycie.
Himation
Takim dodatkowym okryciem był himation, czyli duży prostokątny kawałek materiału, który można było różnie drapować i owijać wokół ciała. Nosili go zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Wykonywano go przede wszystkim z wełny lub lnu.
Himation mógł być zarzucony na jedno ramię albo owinięty wokół całego ciała. Sposób jego ułożenia zależał między innymi od sytuacji i pozycji społecznej.
Warto też pamiętać, że starożytni Grecy nie chodzili wyłącznie w białych ubraniach, jak często przedstawia się ich we współczesnych filmach. Tkaniny mogły być barwione na wiele kolorów i ozdabiane wzorami. Ślady pigmentów zachowane na rzeźbach i przedstawienia na ceramice pokazują, że starożytna grecka moda była znacznie bardziej kolorowa, niż sugerują zachowane do dziś marmurowe posągi.
Jak więc widać, grecka moda była znacznie bardziej różnorodna, niż mogłoby się wydawać. Kilka podstawowych rodzajów stroju można było na wiele sposobów układać, drapować i łączyć ze sobą. Dzięki temu z prostokątnego kawałka materiału można było stworzyć całkiem efektowną kreację.
I chyba właśnie tutaj tkwi cały urok starożytnej mody. Bez zamków, guzików i skomplikowanych krojów Grecy potrafili z kilku kawałków materiału stworzyć stroje, które do dziś inspirują projektantów mody.
Źródła internetowe
Bibliografia
W. Bobiński, A. Janus- Siłacz, B. Kołcz, Barwy Epok, Warszawa 2007.
Komentarze
Prześlij komentarz